آشنایی کامل با رشته هوشبری؛ از دروس تا ۶ شغل مرتبط

رشته هوشبری از جمله رشته های کنکور تجربی است که نقش مهمی در اتاق عمل و فرآیند بیهوشی بیماران ایفا میکند. دانشجویان این رشته در طول تحصیل با روشهای بیهوشی، تجهیزات مرتبط، کنترل علائم حیاتی و همکاری با تیم جراحی آشنا میشوند. فارغالتحصیلان هوشبری میتوانند در بیمارستانها، مراکز جراحی و کلینیکهای تخصصی فعالیت کنند و به عنوان عضوی حیاتی از تیم پزشکی، در بهبود وضعیت بیماران نقش داشته باشند.
تیم حسین بنائی همیشه در تلاش است تا بهترین اطلاعات و مشاورههای تحصیلی را در اختیار علاقهمندان به این رشته قرار دهد. اگر به دنبال آیندهای روشن در این حوزه هستید، این مطلب را تا انتها مطالعه کنید تا با جزئیات بیشتری از هوشبری آشنا شوید!
معرفی رشته هوشبری
هوشبری یکی از رشتههای پیراپزشکی و از زیرشاخههای کنکور تجربی است که در دانشگاههای علوم پزشکی ارائه میشود. این رشته نقش مهمی در فرآیند بیهوشی و مراقبت از بیماران در اتاق عمل ایفا میکند و کارشناسان آن بهعنوان دستیار متخصص بیهوشی در جراحیها و مراقبتهای ویژه فعالیت میکنند.

مقاطع تحصیلی و نحوه پذیرش
هوشبری تا چند سال پیش در مقطع کاردانی ارائه میشد؛ اما از سال ۱۴۰۲ امکان تحصیل در این رشته در مقطع کارشناسی پیوسته فراهم شده است. پذیرش دانشجو در این رشته از طریق آزمون سراسری تجربی و به صورت متمرکز انجام میشود.
برای پذیرش در رشته هوشبری، داوطلبان باید در کنکور سراسری تجربی شرکت کرده و رتبه خوبی کسب کنند تا بتوانند این رشته را در فرم انتخاب رشته بزنند و در دانشگاههای دولتی، پردیسهای خودگردان یا دانشگاههای آزاد پذیرفته شوند. همچنین، پذیرش بدون کنکور در این رشته بیشتر در دانشگاه آزاد انجام میشود و بر اساس سوابق تحصیلی است. در این حالت، داوطلبان با توجه به نمرات دبیرستان میتوانند وارد این رشته شوند ولی هزینهها و شهریههای این نوع پذیرش بالاتر است و حدود ۱۲ تا ۱۵ میلیون تومان برای هر ترم میباشد.
مهارتها و وظایف فارغالتحصیلان رشته هوشبری
دانشجویان در طول دوره تحصیل با واحدهای تئوری، عملی و کارآموزی در بیمارستانها آشنا میشوند و مهارتهای زیر را کسب میکنند:
- کار با دستگاههای بیهوشی و نحوه تنظیم و استریل کردن آنها
- اندازهگیری گازهای خونی و کنترل شرایط حیاتی بیمار
- مراقبت از بیمار بیهوش در مراحل قبل، حین و بعد از جراحی
- همکاری با تیم پزشکی در اتاق عمل، اورژانس و بخشهای مراقبت ویژه
دروس رشته هوشبری
رشته هوشبری شامل دورههای مختلفی است که دوره کاردانی آن ۲ سال و دوره کارشناسی آن ۴ سال به طول میانجامد. پس از اتمام مقطع کارشناسی، فارغالتحصیلان این رشته میتوانند در مقطع دکتری در رشتههای مختلفی مانند پرستاری، آناتومی، فیزیولوژی و ۲۵ زیرشاخه دیگر از علوم پزشکی ادامه تحصیل دهند. در مقطع کارشناسی، دانشجویان باید ۲۶ واحد عمومی، ۴۱ واحد پایه، ۳۳ واحد تخصصی، ۱۸ واحد کارآموزی و ۱۶ واحد کارآموزی در عرصه را گذرانده تا فارغالتحصیل شوند.
ترم یک | ترم دو |
اندیشه اسلامی ۱ | اندیشه اسلامی ۲ |
زبان پیش دانشگاهی | اصول پایه داروشناسی |
آناتومی ۱ | فیزیولوژي ۲ |
فیزیولوژی ۱ | آناتومی ۲ |
بیوشیمی | زبان انگلیسی عمومی |
اصول پرستاري و کار در تاق عمل | ایمونولوژی |
تربیت بدنی ۱ | تربیت بدنی |
میکروب شناسی و استریلیزاسیون | کارآموزي پرستاری |
کاربرد رایانه | واژه شناسی پزشکی |
فیزیک هوشبری | روانشناسی |

ترم سه | ترم چهار |
اصول کمکهاي اولیه | انقلاب اسلامی ایران |
داروشناسی اختصاصی | روش بیهوشی ۱ |
اصول بیهوشی | کارآموزی ۲ |
کارآموزی ۱ | فیزیوپاتولوژی |
نشانه شناسی و معاینات بالینی | خون شناسی و انتقال خون |
فرهنگ و تمدن اسلام و ایران | اصول و روشهای اداره درد |
زبان تخصصی | تفسیر موضوعی قرآن |
اخلاق حرفه ای در هوشبری |
ترم پنج | ترم شش |
مدیریت بیهوشی | کارآموزی |
روش بیهوشی ۲ | اصول مراقبتهاي ویژه |
کارآموزي ۳ | فوریتهای پزشکی |
آشنایی با بیماریهای داخلی و جراحی | مراقبتهای پس از بیهوشی |
آمار زیستی و روش تحقیق | دانش خانواده و جمعیت |
ادبیات فارسی | تاریخ تحلیلی صدر اسلام |
آیین زندگی |
ترم هفت | ترم هشت | |
کارآموزی در عرصه ۱ | کارآموزی در عرصه ۲ | |
گرایشهای رشته هوشبری و ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد
داوطلبانی که مدرک کارشناسی هوشبری را دارند، میتوانند در ۲۲ کد رشته مختلف در مقطع کارشناسی ارشد وزارت بهداشت شرکت کنند. با اینکه این رشته در مقطع کارشناسی ارشد به طور مستقیم گرایشی ندارد، داوطلب میتواند در گرایشهای مختلفی ادامه تحصیل دهد که ممکن است موجب سردرگمی آنها شود.
بسیاری از دانشجویان هوشبری که با مشاوران موسسههای تخصصی مشاوره میکنند، از انتخاب این رشته در دوره کارشناسی خود ناراضی بودهاند و علت آن را نداشتن اطلاعات کافی در انتخاب رشته میدانند.
در حال حاضر، به گفته سازمان سنجش امکان ادامه تحصیل در رشته هوشبری تنها تا مقطع کارشناسی ارشد در ایران وجود دارد و متاسفانه شرایط لازم برای ادامه تحصیل در مقطع دکتری و فوق دکتری این رشته در کشور فراهم نیست. برخی از رشتههای ارشد مجاز برای ادامه تحصیل با مدرک کارشناسی هوشبری عبارتند از:

- آموزش هوشبری
- اپیدمیولوژی
- اتاق عمل
- ارزیابی فناوری سلامت
- ارگونومی، انفورماتیک پزشکی
- آمار زیستی
- پرستاری مراقبتهای ویژه
- زیست فناوری پزشکی
- سمشناسی
- فیزیولوژی
- فناوری اطلاعات سلامت
- مهندسی پزشکی
- نانوتکنولوژی پزشکی و …
رشته هوشبری مناسب چه کسانی است؟
هوشبری برای افرادی که ویژگیهای خاصی دارند، مناسب است. این رشته نیازمند مهارتهای فنی، علمی و توانایی کار در شرایط استرسزا است. بر اساس تستهای شخصیتی و ویژگیهای افراد، کسانی که به رشته هوشبری علاقهمندند باید خصوصیات زیر را داشته باشند:
- دقت و توجه به جزئیات: افرادی که در محیطهای پزشکی به دقت و توجه به جزئیات نیاز دارند مانند زمانی که باید داروهای بیهوشی را دقیقا محاسبه کرده و در عملهای جراحی همراه با تیم پزشکی عمل کنند.
- قدرت تصمیمگیری سریع: این رشته شامل شرایط اضطراری است که نیاز به تصمیمگیری سریع و صحیح در شرایط فشار دارد. افراد با شخصیتهایی که میتوانند تحت فشار آرامش خود را حفظ کنند، برای این رشته مناسب هستند.
- توانایی کار تیمی: هوشبری معمولا در محیطهایی مانند اتاق عمل انجام میشود که نیاز به هماهنگی با پزشکان، پرستاران و دیگر اعضای تیم درمانی دارد. بنابراین افرادی که توانایی کار گروهی و همکاری مؤثر دارند، گزینههای مناسبی برای این رشته هستند.
- علاقه به علم پزشکی و فناوری: هوشبری یک رشته علمی است که به دانش تخصصی در زمینه داروها، فیزیولوژی بدن انسان و ابزارهای پزشکی نیاز دارد. افراد علاقهمند به علم و فناوریهای پزشکی باید تمایل به یادگیری مستمر و بهروز بودن در این زمینهها داشته باشند.
- مهارتهای ارتباطی خوب: گرچه این رشته بیشتر فنی است اما در برخی موارد مانند تعامل با بیمار در اتاق عمل و همچنین ارتباط با خانواده بیماران، مهارتهای ارتباطی ضروری است.
- حساسیت بالا به وضعیت بیمار: افرادی که به مراقبت از سلامت دیگران علاقه دارند و میتوانند در محیطهای پزشکی حساس به نیازهای بیماران باشند، به طور طبیعی میتوانند در این رشته موفق باشند.
- استقامت و توانایی مدیریت استرس: به دلیل فشار و استرسهای محیطهای پزشکی، افرادی که میتوانند تحت فشار کار کنند و از نظر روانی مقاوم هستند، در این رشته موفق خواهند بود.
وضعیت بازار کار و درآمد رشته هوشبری چگونه است؟
این رشته به عنوان یکی از شاخههای علوم پزشکی در ایران و کشورهای دیگر، بازار کار نسبتا خوبی دارد. با این حال، نسبت به رشتههایی مانند رشته پرستاری ممکن است از نظر تقاضا و تنوع شغلی کم رنگ باشد. به طور کلی، بازار کار رشته هوشبری در بیمارستانها، کلینیکها، مراکز درمانی و برخی حوزههای تخصصی به ویژه در بخشهای اتاق عمل و مراقبتهای ویژه وجود دارد.

درآمد رشته هوشبری در سایر کشورها
افرادی که هوشبری خواندهاند و قصد مهاجرت دارند، میتوانند درآمد بالاتری نسبت به ایران کسب کنند. میانگین درآمد کارشناسان هوشبری در کشورهای پرطرفداری مانند آمریکا، استرالیا، انگلستان و کانادا قابل توجه است. به طور میانگین، در این کشورها، درآمد سالانه کارشناسان هوشبری میتواند از ۴۰ هزار دلار تا ۷۰ هزار دلار باشد. البته این میزان بستگی به تخصص، تجربه و محل کار دارد و ممکن است در برخی کشورهای خاص، درآمد بیشتری هم قابل دسترسی باشد.
شغلهای مرتبط با رشته هوشبری کدامند؟
نمیتوان نرخ بیکاری دقیقی برای این رشته در ایران ارائه داد؛ زیرا این آمار به طور رسمی از سوی مراجع ذیصلاح منتشر نمیشود. با این حال، بر اساس شواهد و اطلاعات موجود، به نظر میرسد که نرخ بیکاری در این رشته نسبت به سایر رشتههای علوم پزشکی به دلایل مختلف پایینتر باشد.
فارغالتحصیلان رشته هوشبری میتوانند در مکانهای مختلفی مشغول به کار شوند. مهمترین محلهای کاری برای کسانی که این رشته را گذراندهاند عبارتند از:

- بیمارستانها و مراکز درمانی: مهمترین محل کار برای کارشناسان هوشبری بیمارستانها هستند، به خصوص در بخشهای اتاق عمل، بخش مراقبتهای ویژه و بیهوشی.
- کلینیکها و مراکز خصوصی: فعالیت در کلینیکهای خصوصی یا مراکز جراحی کوچک.
- مراکز آموزشی و تحقیقاتی: تدریس در دانشگاهها یا مراکز تحقیقاتی یا انجام تحقیقات علمی.
- مراکز دولتی و بخشهای دولتی بهداشت و درمان: کارمند دولت در برخی مراکز دولتی.
- شرکتها و صنایع پزشکی: کار در شرکتها و صنایع تولید تجهیزات پزشکی و دارویی میشوند.
- مراکز درمانی نیکوکارانه و خیریهها: در برخی از موسسات خیریه و درمانی نیز فرصتهای شغلی برای کارشناسان این رشته وجود داشته باشد.
جمعبندی
رشته هوشبری یکی از شاخههای تخصصی علوم پزشکی است که بر بیهوشی بیماران در طول جراحیها و اقدامات پزشکی تمرکز دارد. هوشبری علاوه بر داشتن دانش پزشکی، به مهارتهای عملی و توانایی تصمیمگیری سریع در شرایط حساس نیاز دارد. این رشته از آن جهت که مستقیما با حیات بیمار و ایمنی آنها در حین عمل جراحی مرتبط است، مسئولیت سنگینی به همراه دارد؛ اما در عین حال درآمد و فرصتهای شغلی خوبی برای فارغالتحصیلان فراهم میکند.
برای موفقیت در این رشته، محصلان به مشاوره تحصیلی تخصصی نیاز دارند تا با مسیرهای تحصیلی، بازار کار و چالشهای این رشته آشنا شوند. مشاوره تیم دلسوز ما به دانشجویان کمک میکند تا انتخاب بهتری در رابطه با دورههای آموزشی تکمیلی و فرصتهای پیشرفت شغلی انجام دهند و به آمادگی کامل برای ورود به بازار کار دست یابند.